Tutmaç Çorbası — Çankırı'nın Kadim Kış Geleneği

Hakkında

Tutmaç çorbası, Orta Asya Türk mutfağından günümüze taşınmış, Anadolu'nun en eski çorbalarından biridir. Çankırı'da bu çorba yalnızca bir öğün değil, soğuk kış sabahlarının vazgeçilmez sıcaklığı, düğün sofrasının şereflisi ve büyüklerin anlatısında yaşayan bir gelenek olarak varlığını sürdürmektedir.

Tutmaç çorbasının temel malzemeleri; ev yapımı ince kare erişte (tutmaç), yoğurt, tereyağı, kuru nane ve kimyon olarak sıralanabilir. Bazı tariflerde nohut da eklenir. Hazırlanışında erişte taze açılmış hamurdan kesilir ve süzme yoğurtla birleştirilir. Üzerine eritilmiş tereyağında kızdırılmış nane döküldüğünde ortaya çıkan koku, Çankırı evlerinin vazgeçilmez kış aromasıdır.

Tarihsel süreçte tutmaç, Karahanlı ve Selçuklu dönemi mutfak kaynaklarında da adı geçen bir yemektir. Divanü Lügati't-Türk'te bile söz edildiği bilinmektedir. Bu yönüyle tutmaç çorbası yalnızca bir tarif değil; Türk mutfağının yazılı belgelenmiş en eski lezzetlerinden biri olma özelliğini taşımaktadır.

Çankırı'nın yerel lokantalarında mevsim kış olduğunda günlük spesyallerin başında tutmaç gelir. Özellikle Cumartesi ve Pazar sabahları sabah kahvaltısının ardından sevilen bu çorba, pek çok aile tarafından hâlâ el yapımı erişte ile pişirilmektedir. Şehre gelen konuklar için bu çorbayı tatmak, gerçek Çankırı mutfağına kapı aralamak demektir.